به بهانه ۱۴ آبان ، روز ملی فرهنگ عمومی.

شوراي فرهنگ عمومي كه مصوب عالي‌ترين تصميم‌گيري در مسائل فرهنگي كشور يعني شوراي عالي انقلاب فرهنگي مي‌باشد وظيفه سياست گذاري، هدايت و نظارت فرهنگ عمومي كشور را به منظور تحقق اهداف و اجراي سياست‌هاي فرهنگي كشور به عهده دارد.

این شورا ۱۴ آبان را روز فرهنگ عمومی نامگذاری کرده است.به همین خاطر دنبال چند تا تعریف در باره فرهنگ و فرهنگ عمومی گشتم تا حداقل توی این روز  یه فعالیتی در این زمینه کرده باشم

بحث درباره « فرهنگ عمومي » همچون بحث درباره تعريف « فرهنگ »، نمي‌تواندبه راحتي مارا به نتيجه قطعي و روشني برساند . اگر از مناقشات و اختلاف ديدگاهاي عيمقي كه در مورد تعريف «فرهنگ » وجود دارد، صرف نظر كينم ، ولي لازم است براي نزديك شدن به توافقي در مورد تعريف « فرهنگ عمومي»، را از نظر بگذاريم . اجمالاً در بسياري از تعاريف فرهنگ ، اين ويژگي‌ها يافت مي‌شود :

الف) فرهنگ ، يك امر معنوي است. روحي است كه در رفتارها ، نگرش‌ها ، برخوردها و ساير شئون افراد جامعه ، متجلي مي‌شود.

ب) فرهنگ ، يك امر اجتماعي است . نمي‌توان فرهنگ را به يك فرد نسبت داد. مضاف اليه لفظ «فرهنگ » همواره يك گروه ، قشر ،قوم ، ... مي‌باشد .

ج)فرهنگ يك امر سيّال است. قابليت رشد و ارتقاء يا انحطاط و ابتذال دارد.

د) مفهوم «فرهنگ»به خودي خود ، بار ارزشي ندارد و به همين دليل ، اولاً : هيچ طايفه و قشرو قومي نمي‌توان بدون فرهنگ ناميد و ثانياً : مي توان فرهنگ ها را بر اساس چارچوب ‌ها ومعيارهائي ، مورد سنجش قرار دادو ارزش گذاري كرد.

ه)«فرهنگ »، يك امر مقطعي و خلق الساعه نيست . ضمن اينكه تغيير پذير است ولي جنبه ميراثي آن ، بسيار بارز و قوي است .

و)فرهنگ ، پايه‌دارترين .جه جامعه است و بناراين تغييرات آن كهنه است . و هرگز شبه، فرهنگ جامعه تغيير نمي‌كند.

ز)«فرهنگ »، يك امر «تحقيق يافته » است . فرهنگ يك جامعه، ناظر به كيفيت موجود در آن جامعه است . واقعيتي است كه اكنون در آن جامعه وجود دارد . همين ويژگي، يكي از وجوه مميز بين «دين » يا «ايدئولوژي »مي‌باشد. زيرا «دين » يك امر حقيقي ناظر به الگو و وضعيت مطلوب براي آدمي است حال آن كه فرهنگ يك جامعه هيچگاه كمال يافته مطلق و مطلوب نيست بلكه همواره قابليت تكامل دارد.

ح) فرهنگ در عين اينكه يك امر واحد است، ولي مركّب و مؤلف از عناصري است كه هر كدام،مي‌تواند ارزش گذاري، و مثبت يا منفي تلقي گردد. آنچه به عنوان فرهنگ ناميده مي‌شود ، برآيندي است از اين جهات يا عناصر مثبت يا منفي .

وجه به اين خصوصيات در مقوله «فرهنگ » نتايجي پربار به دنبال دارد كه به برخي از آنها اشاره مي‌شود :

1ـ فرهنگ هر جامعه‌اي، لاجرم دستخوش تغييرات و دگرگوني‌هايي مي‌باشد كه ممكن است در مجموع، جهت مثبت داشته باشد يا منفي.

2ـ اين تغييرات ، تصادفي و بدون علت نمي‌باشد . ممكن است تغييرات فرهنگي غير مترقبه باشد و بخاطر تلقي‌ها ويا تحليل‌هاي ناقص و غلط ، تصادفي تلقي گردد ولي قانونمندي عام هستي در اين عرصه هم به طور تام و تمام حاكم است و پديده‌ها وحوادث فرهنگي را قم مي‌زند .

3ـ اما اين بدان معني نمي‌باشد كه مردم يا كانون‌هاي تأثير گذارفرهنگي يا دولت‌ها و برنامه‌ريزان، ... همواره كليه جهت‌گيري‌هاي فرهنگي را در اختبار خود دارند . بلكه هر كدام از اين عوامل، باشرايط خاص و به يك نسبتي ، در سمت دهي فرهنگي جامعه، نقشي دارند .

4ـ هنگامي كه اين نقش، آگاهانه و با اراده بخواهد اعمال شود. اين سئوال مطرح مي‌شود كه :« با چه هدفي و بر اساس چه الگويي ؟

اگر اصلاح فرهنگ ، ممكن است ، بايد قبلاً معلوم شده باشد كه صلاح و فساد ، نيك و بد ، مثبت و منفي، چيست كه بتوان برمبناي آن، مصداق اصلاح فرهنگ را پيدا كرد . به اهداف نزديك شد.

5) رابطه «دين » و « فرهنگ » همين جا خود را نشان مي‌دهد كه در يك جامعه ديني و نظام اجتماعي و سياسي كه قرار است دين ، حاكم باشد، براي اصلاح فرهنگ، ديديگاهها، ارزش‌ها و احكام ديني بايد ملاك و چارچوب اصلي باشد . و دراين باب اصلاً نمي‌توان تسامح را روادانست و چارچوب‌هاي التقاطي و آفت‌زده را مبنا قرار داد.

به اين نكات، درباب « اصلاح فرهنگ عمومي بايد پرداخت شود و ما اينك در صدد يافتن تعريفي براي «فرهنگ عمومي » هستيم .

میتونین برای مطالعه بیشتر به ادامه مطلب سر بزنید